Merkstijlgidsen en designsystemen

Hoe je een merkstijlgids gebruikt als je productmerk samenwerkt met andere merken

Lotte van Dijk Lotte van Dijk
· · 5 min leestijd

Je hebt een strakke merkstijlgids. Alles zit in elk: je kleuren, je typografie, je toon, je logo-gebruik.

Inhoudsopgave
  1. Waarom je merkstijlgids essentieel is bij merksamenwerkingen
  2. Stap 1: Bepaal vooraf wat niet onderhandelbaar is
  3. Stap 2: Creëer een gezamenlijk designkader
  4. Stap 3: Pas je merkstijlgids aan voor het samenwerkingsproject
  5. Stap 4: Bescherm je merk met duidelijke gebruiksvoorwaarden
  6. Stap 5: Evalueer na afloop wat goed werkte
  7. Samengevat: je merkstijlgids is je bondgenoot, niet je beperking

En dan komt er een samenwerking aan met een ander merk. Plots sta je voor de vraag: hoe zorg je dat jouw merk herkenbaar blijft, zonder dat het een gevecht wordt over wie het grootste logo op de verpakking krijgt? Geen paniek. Een goede merkstijlgids is juist je beste wapen bij co-branding en samenwerkingen. Maar alleen als je weet hoe je hem slim inzet.

Waarom je merkstijlgids essentieel is bij merksamenwerkingen

Zonder duidelijke afspraken over hoe jouw merk eruitziet in een gezamenlijk project, loop je risico.

Je merk wordt uitgesmeerd, verkeerd gebruikt, of verdwijnt gewoon tussen de andere merken door. Dat is niet alleen vervelend voor je team, maar ook voor je klanten. Merken die consistent overkomen, bouwen vertrouwen op. Onderzoek van Lucidpress laat zien dat merken die consistent worden gepresenteerd, tot 23% meer omzet genereren.

Bij samenwerkingen is die consistentie nog belangrijker, want je deelt de aandacht met een ander merk. Je merkstijlgids is in feite het contract dat voorkomt dat er ruzie ontstaat over pixelplaatsing en kleurcodes. Het geeft richting aan iedereen die betrokken is: van je eigen team tot het ontwerpteam van je partner.

Stap 1: Bepaal vooraf wat niet onderhandelbaar is

Voordat je überhaupt aan een samenwerking begint, moet je weten welke elementen van jouw merkstijlgids absoluut vast staan.

Dit is je rode lijn. Denk aan je primaire merkkleur, je logo-minimummaten, en de manier waarop je merknaam wordt geschreven. Maak een korte samenvatting van je merkstijlgids die specifiek bedoeld is voor externe partners.

Niet het volledige document van 80 pagina's, maar een strakke versie van 2 tot 4 pagina's. Hierin staat precies wat wel en niet mag.

Bijvoorbeeld: je logo mag nooit worden verkleiner dan 20 mm breed, je hoofdkleur Pantone 2935 C mag niet worden aangepast, en je merknaam wordt altijd geschreven met een hoofdletter T in Ter Haar.

Deze samenvatting is goud waard. Het voorkomt miscommunicatie en laat zien dat je professioneel werkt. Merken zoals Apple en Nike doen dit ook: hun merkrichtlijnen voor partners zijn berucht om hun precisie.

Stap 2: Creëer een gezamenlijk designkader

Een samenwerking werkt allebei kanten op. Jij hebt je merkstijlgids, je partner heeft de zijne.

De kunst is om een gezamenlijk designkader te maken dat beide merken respecteert.

Begin met een alignment-sessie. Leg beide merkstijlgidsen naast elkaar en identificeer waar ze botsen en waar ze elkaar versterken. Misschien hebben jullie complementaire kleuren.

Hoe je visuele hiërarchie eerlijk verdeelt

Misschien is er juist een groot contrast in typografie dat goed werkt als je het bewust inzet. Stel vervolgens vast wie de leidende rol heeft in het ontwerp. In de meeste co-branding situaties is er één merk dat domineerder is, bijvoorbeeld omdat het product in hun winkel wordt verkocht of op hun platform verschijnt. Dat merk bepaalt vaak de visuele hiërarchie.

Maar ook als jouw merk de kleinere partner is, geldt: je merkstijlgids groeit mee met je productmerk en zorgt ervoor dat je niet wordt overgeslagen.

Er zijn een paar bewezen modellen. Het naast-elkaar model, waar beide logo's even groot worden weergegeven, werkt goed bij gelijkwaardige partners.

Het primair-secundair model, waar één merk groter of prominenter staat, is gebruikelijk bij licentiesamenwerkingen of winkelbranding. Wat je ook kies, documenteer het. Leg vast wat de exacte afstanden zijn tussen logo's, wat de minimummaten zijn, en hoe de verhouding in grootte is. Niet "ongeveer even groot", maar "logo A is altijd 1,5x zo groot als logo B". Precisie voorkomt discussie.

Stap 3: Pas je merkstijlgids aan voor het samenwerkingsproject

Dit klinkt misschien als een tegenstelling: je past je merkstijlgids aan? Ja, maar op een gecontroleerde manier.

De beste merkstijlgidsen hebben een zogenaamde "flexibiliteitszone". Dat is het gedeelte van de gids dat beschrijft hoe je merk zich aanpast aan verschillende contexten, zonder zijn identiteit te verliezen.

Denk aan Spotify. Hun merkstijlgids staat toe dat hun groene kleur wordt aangepast aan de sfeer van een campagne of samenwerking, zodat het altijd voelt als Spotify maar tegelijk past bij de context. Google doet iets vergelijkbaars met hun Doodles: het merk is herkenbaar, maar speelt met vorm en inhoud.

Maak voor elk samenwerkingsproject een kleine addendum bij je merkstijlgids. Hierin staat specifiek voor deze samenwerking: welke kleurencombinaties zijn acceptabel, hoe wordt er omgegaan met beeldmateriaal, en welke toon past bij het gezamenlijke verhaal. Zo houd je controle zonder star te worden.

Stap 4: Bescherm je merk met duidelijke gebruiksvoorwaarden

Een merkstijlgids is alleen krachtig als er ook consequenties aan verbonden zijn bij het niet naleven. Zorg dat je samenwerkingscontract expliciet verwijst naar de merkstijlgids en de addendum die je hebt gemaakt.

Stel een goedkeuringsproces in. Elk ontwerp dat beide merken bevat, doorloopt minimaal twee controlepunten: een check op merkconsistentie en een check op juridische correctheid. Dit klinkt misschien overdreven voor een kleine samenwerking, maar het beschermt je merk op de lange termijn.

Merken zoals LEGO en Marvel zijn extreem strikt in hun merkgebruik door partners.

Niet omdat ze moeilijk doen, maar omdat ze weten dat elk verkeerd gebruik van hun merk waarde kost. Jouw merk verdient dezelfde bescherming, ongeacht hoe groot of klein de samenwerking is.

Stap 5: Evalueer na afloop wat goed werkte

Na afloop van een samenwerkingsproject is het waardevol om te evalueren. Werkt het gezamenlijke designkader?

Was de merkstijlgids duidelijk genoeg voor de partner? Zijn er situaties geweest waarin je gids te streng of juist te los was?

Documenteer deze lessen en verwerk ze in je merkstijlgids. Een merkstijlgids is geen statisch document; het is de plek waar je jouw logo-gebruik vastlegt. Het leert en groeit met elke samenwerking.

De beste gidsen worden jaarlijks geüpdatet op basis van praktijkervaringen. Als je merk vaker samenwerkt met andere merken, overweeg dan om een apart hoofdstuk "Co-branding en partnerships" toe te voegen aan je merkstijlgids. Hierin staan alle afspraken, voorbeelden en richtlijnen specifiek voor samenwerkingsprojecten. Het maakt je niet alleen efficiënter, maar ook aantrekkelijker als partner. Merken willen samenwerken met partijen die duidelijk hebben hoe hun merk werkt.

Samengevat: je merkstijlgids is je bondgenoot, niet je beperking

Een merkstijlgids bij samenwerkingen is geen stok om mee te slaan. Het is het document dat ervoor zorgt dat jouw merk sterker wordt door samenwerking, niet zwakker.

Het geeft vertrouwen aan je partner, duidelijkheid aan je team, en bescherming aan je merk. De sleutel is voorbereiding.

Bepaal je rode lijnen, maak een compacte partnerversie van je gids, creëer een gezamenlijk kader, en evalueer na afloop. Doe je dat, dan zorgt een sterke merkstijlgids voor consistentie op alle kanalen en wordt elke samenwerking een verhaal dat je merk versterkt in plaats van ondermijnt.


Lotte van Dijk
Lotte van Dijk
Expert in Duurzaam Visueel Ontwerp

Lotte helpt merken met een krachtige visuele identiteit en duurzaam design.

Meer over Merkstijlgidsen en designsystemen

Bekijk alle 127 artikelen in deze categorie.

Naar categorie →
Lees volgende
Wat is een merkstijlgids en waarom heeft elk productmerk er één nodig
Lees verder →