Je hebt je merkstijlgids net af. Mooi. Maar hoe zorg je ervoor dat mensen het ook écht gebruiken?
▶Inhoudsopgave
En niet gewoon in een digitale la laten verstoffen? Het geheim zit hem in één simpel onderdeel: de do's en don'ts.
Want laten we eerlijk zijn, een merkstijlgids zonder duidelijke voorbeelden van wat wél en wat niet mag, is als een handleiding zonder plaatjes. Technisch correct, maar compleet nutteloos in de praktijk. In dit artikel laten we precies zien hoe je do's en don'ts opneemt in je merkstijlgids zodat iedereen — van je marketeer tot je externe bureau — begrijpt hoe je merk eruit hoort te zien. Geen droge theorie, maar gewoon heldere, toepasbare tips die je vandaag nog kunt gebruiken.
Waarom do's en don'ts zo belangrijk zijn in je merkstijlgids
Een merkstijlgids is meer dan een verzameling kleuren, lettertypes en logo's. Het is de regels van je merk. En regels zijn alleen nuttig als duidelijk is wat de grenzen zijn.
Daar komen de do's en don'ts om de hoek kijken. Zonder deze sectie hangt alles aan interpretatie.
En interpretatie is de vijand van consistentie. Je collega denkt dat het logo gewoon een beetje kleiner mag, je externe partner gebruikt per ongeluk de verkeerde tint blauw, en ineens ziet je merk er op vijf verschillende kanalen ook vijf verschillende uit.
Niet het beeld dat je wilt neerzetten, toch? Goede do's en don'ts voorkomen precies dat probleem. Ze geven visueel aan wat wél mag en wat niet. Geen discussie mogelijk. Geen twijfel. Gewoon helder.
Hoe structureer je de do's en don'ts in je merkstijlgids?
De beste manier om do's en don'ts op te nemen is per onderdeel van je merkstijlgids. Denk aan je logo, kleurenpalet, typografie, beeldtaal, tone of voice en ruimtegebruik.
Logo-gebruik: de meest gemaakte fouten
Voor elk van deze onderdelen kun je korte, scherpe regels opnemen met een visueel voorbeeld.
Het logo is het gezicht van je merk. En tegelijk het onderdeel waar de meeste fouten mee gemaakt worden. Neem daarom minimaal vijf tot zeven do's en don'ts op rondom je logo. Denk aan:
Wat wél mag: het logo op een witte achtergrond gebruiken, de juiste minimumgrootte aanhouden (bijvoorbeeld niet kleiner dan 30 millimeter op print), en altijd de juiste kleurvariant kiezen die past bij de achtergrond. Wat niet mag: het logo uitrekken, de kleuren wijzigen, er effecten aan toevoegen zoals schaduwen of gradients, het logo draaien, of het in een andere verhouding plaatsen. Klinkt logisch? Misschien. Maar je zult versteld staan hoe vaak dit toch gebeurt als het niet expliciet staat. Veel merkstijlgidsen bevatten een kleurenpalet, maar vergeten uit te leggen hoe die kleuren wél en niet gebruikt mogen worden.
Kleurenpalet: meer dan alleen je huisstijlkleuren
Neem daarom ook hier do's en don'ts op. Bijvoorbeeld: je primaire merkleur mag wel als achtergrond voor wit tekst gebruikt worden, maar je secundaire accentkleur niet, omdat de contrastratio dan te laag is voor toegankelijkheid (onder de WCAG-standaard van 4.5:1 voor bodytekst).
Geef ook aan welke kleuren nooit samen mogen worden gebruikt. Want ja, sommige kleuren gewoon niet bij elkaar horen — en dat is prima, zolang het maar helder is vastgelegd.
Je hebt misschien twee of drie lettertypes gekozen voor je merk. Maar hoe zorg je ervoor dat niemand per ongeluk een vierde toevoegt? Juist: door concrete richtlijnen voor je merkstijl op te nemen.
Typografie: consistent lettergebruik is koning
Geef aan welk lettertype gebruikt wordt voor koppen, welk voor bodytekst, en welk eventueel voor accenten.
En laat met een visueel voorbeeld zien wat er gebeurt als je een ander lettertype gebruikt — want dat zegt meer dan duizend woorden.
De grootste fouten bij het opstellen van do's en don'ts
Nu je weet hoe het wél moet, laten we het hebben over wat er vaak misgaat.
Te veel tekst, te weinig beeld
Want ook hier worden regelmatig fouten gemaakt. De numéén fout: do's en don'ts uitsluitend in tekst uitleggen. Mensen verwerken visueel informatie zestigduizend keer snelere dan tekst. Gebruik daarom altijd visueel materiaal.
Een screenshot, een mockup, een voor-na-voorbeeld. Laat zien hoe het eruitziet als het goed gaat, en hoe het eruitziet als het fout gaat.
Te vaag formuleren
Dat is de kracht van goede do's en don'ts. "Gebruik het logo verantwoord." Wat betekent dat precies? Niemand weet het.
Formuleer daarom altijd concreet. In plaats van "gebruik het logo verantwoord," schrijf je: "Gebruik het logo altijd in de originele verhouding. Rek het logo nooit horizontaal of verticaal uit." Zie het verschil?
Alleen de don'ts opnemen
Geen ruimte voor interpretatie. Een veelgemaakte fout is om alleen te laten zien wat niet mag.
Maar mensen willen ook weten wat wél mag. Neem daarom altijd zowel de do's als de don'ts op. Het geeft richting en vertrouwen. Je team wil weten waar het naar toe moet, niet alleen waar het niet naar toe moet.
Praktische tips om je do's en don'ts levend te houden
Een merkstijlgids is geen eenmalige inspanning. Het moet leven. En dat geldt ook voor de do's en don'ts in je merkstijlgids.
Hier zijn een paar tips om ervoor te zorgen dat ze ook écht worden gevolgd. Zorg dat je merkstijlgids altijd toegankelijk is. Een PDF die ergens in een mapje staat, wordt niet geopend.
Zet het online, bijvoorbeeld op een intern platform of in een tool zoals Frontify of Zeroheight.
Zo heeft iedereen altijd de laatste versie binnen handbereik. Introduceer de merkstijlgids bij nieuwe teamleden en externe partners. Laat hen de do's en don'ts doorlopen. Niet als een verplichte training, maar als een korte, heldere walkthrough.
Vijf tot tien minuten is vaak genoeg om de basis te leggen. En als laatste: herzie je do's en don'ts regelmatig.
Je merk ontwikkelt zich, en je merkstijlgids moet meegroeien. Een jaarlijkse review is een goed ritme om te hanteren.
Conclusie: maak het simpel, maak het visueel, maak het helder
Het opnemen van do's en don'ts in je merkstijlgids is essentieel. Ze maken het verschil tussen een mooi document en een werktuig dat je merk beschermt. Houd het simpel, gebruik altijd visuele voorbeelden, en formuleer zo concreet dat er geen ruimte is voor misinterpretatie.
Want uiteindelijk draait het allemaal om één ding: consistentie. En consistentie begint met duidelijkheid.
Dus neem de tijd om je do's en don'ts goed te doen. Je merk — en iedereen die eraan werkt — zal je dankbaar zijn.