Je bent bezig met je merkstijlgids. Je hebt al 149 elementen gedefinieerd, silo 5 is bijna af, en toch voelt het niet goed. Je mist iets.
▶Inhoudsopgave
Of je hebt te veel. Of niemand buiten jou begrijpt nog wat er staat. Klinkt herkenbaar? Dan zit je precies op het juiste moment om even stil te staan. Een merkstijlgids is geen statisch document dat je een keer maakt en vervolgens in een la gooit.
Het is een levend systeem. En als je merkt dat je bij silo 5 al op 149 elementen zit terwijl je nog niet eens bij de kern van je merk bent, dan is het tijd om de boel te evalueren. Niet om te herbeginnen, maar om scherper te worden.
Het probleem met "meer is beter" in designsystemen
Veel designers en merkstrategen vallen in dezelfde valkuil: ze denken dat een complete merkstijlgids alles moet bevatten. Elke mogelijke kleurvariant, elke button state, elke margewaarde, elke tone-of-voice uitzondering.
En voor je het weet heb je een document van 80 pagina's dat niemand ooit van begin tot eind leest.
De realiteit is hard: een merkstijlgids met 149 elementen aan het einde van silo 5 is waarschijnlijk te groot. Niet omdat de kwaliteit slecht is, maar omdat de focus te breed is. De beste merkstijlgidsen die ik ken, bij merken als Google met hun Material Design of bij het Nederlandse GOV.UL, werken juist omdat ze keuzes maken.
Ze laten dingen weg. En precies dat maakt ze krachtig.
Wat er echt toe doet in een merkstijlgids
Laten we het hebben over wat een merkstijlgids moet doen. Niet wat het kan bevatten, maar wat het moet doen om waarde te leveren voor je team, je partners en uiteindelijk je publiek.
Consistentie creëren, niet regels opleggen
Een merkstijlgids is geen wetboek. Het is een gids. Het moet mensen helpen om consistente keuzes te maken, zonder dat ze elke keer naar jou hoeven te lopen.
Als je silo 5 al 149 elementen telt, vraag je je af: helpt elk van die elementen iemand om sneller of beter te werken?
De drie lagen van een effectief designsystem
Of zijn er elementen die eigenlijk alleen maar "leuk om te hebben" zijn? De test is simpel. Verwijder een element. Als niemand het mist, had het er niet in moeten staan.
Bij goede merkstijlgidsen onderscheid ik drie lagen. Fundament, componenten en toepassingen.
Het fundament bestaat uit je kleurpalet, typografie, ruimte en grid. Dit is de basis waar alles op voortbouwt.
Deze laag is klein, maar allesbepalend. Als je fundament stevig is, kun je er vrijwel oneindig mee bouwen. De componentlaag bevat herbruikbare elementen zoals buttons, formulieren, kaarten en navigatie. Hier zit vaak de grootste uitdaging, want hier gaan teams het snelst uit de pas lopen.
Focus op de componenten die je werkelijk gebruikt, niet op elke theoretische variatie. De toepassingslaag laat zien hoe het geheel samenkomt in echte ontwerpen. Screenshots, templates, voorbeelden. Dit is waar je stijlgids leven wordt.
Van 149 elementen naar een werkbaar systeem
Stel, je zit echt op 149 elementen bij silo 5. Wat nu? Als je silo-grenzen moet herzien, begin dan niet met toevoegen. Begin met schrappen.
Maak drie kolommen. Essentieel, handig en overbodig. Essentieel zijn de elementen zonder welke je merk niet herkenbaar is.
Handig zijn de elementen die het leven makkelijker maken, maar niet kritisch zijn.
Overbodig is alles wat je erin hebt omdat "het er toch al was" of "het zou nog eens handig kunnen zijn". Je zult merken dat een groot deel van die 149 elementen in de overbodige kolom terechtkomt. En dat is oké. Sterker nog, dat is bevrijdend.
De praktijk: hoe je nu verder gaat
Neem je huidige silo 5 en beoordeel elk element aan de hand van één vraag: draagt dit direct bij aan de herkenbaarheid of bruikbaarheid van je merkstijlgids die meegroeit met je productmerk?
Zo ja, houd het. Zo niet, archiveer het.
Niet verwijderen, want je weet nooit wanneer je iets nodig hebt. Maar haal het uit de actieve stijlgids. Werk vervolgens per silo niet alleen aan wat erbij komt, maar ook aan wat erbij afgaat. Een goede merkstijlgids is pas echt klaar voor gebruik als het een proces van toevoegen én schrappen is.
Beide zijn even belangrijk. En als laatste: test je stijlgids met iemand die er nog nooit naar heeft gekeken.
Als die persoon binnen vijf minuten kan begrijpen hoe jouw merk eruitziet en hoe het werkt, dan heb je iets moois gemaakt. Als ze er twintig minuten over doen en nog steeds twijfelen, dan is er werk aan de winkel. 149 elementen is geen prestatie.
Duidelijkheid is een prestatie. En die verdien je door keuzes te maken, niet door alles te behouden.