Merkstijlgidsen en designsystemen

Hoe je een merkstijlgids gebruikt bij het onboarden van een nieuwe designer

Lotte van Dijk Lotte van Dijk
· · 5 min leestijd

Stel: er loopt een nieuwe designer binnen. Ze zijn enthousiast, creatief, klaar om te beginnen.

Inhoudsopgave
  1. Waarom een merkstijlgids essentieel is bij onboarding
  2. Stap 1: Deel de merkstijlgids vóór de eerste werkdag
  3. Stap 2: Loop de kernonderdelen samen door
  4. Stap 3: Geef een mini-opdracht om begrip te testen
  5. Stap 4: Maak de merkstijlgids altijd toegankelijk
  6. Stap 5: Blijf het gesprek aangaan
  7. Wat als je nog geen merkstijlgids hebt?
  8. De kracht van consistentie

Maar hoe zorg je ervoor dat ze vanaf dag één precies begrijpt hoe joe merk eruitziet, voelt en communiceert? Geen kans dat ze iets bedenkt dat totaal niet past bij je huisstijl. Geen gedoe over welke blauwe kleur ze nou moet gebruiken. De oplossing?

Een sterke merkstijlgids — en het slim inzetten tijdens de onboarding. In dit artikel lees je precies hoe je dat aanpakt.

Geen theorie, maar concrete stappen die je vandaag al kunt toepassen.

Waarom een merkstijlgids essentieel is bij onboarding

Een merkstijlgids is meer dan een mooi boekje vol kleuren en lettertypen. Het is het DNA van je merk, vastgelegd in regels en richtlijnen.

Voor een nieuwe designer is het de snelste manier om te begrijpen wie je merk is — zonder dat ze alles van nul hoeven te ontdekken. Zonder een merkstijlgids gebeurt het makkelijk: elke designer maakt eigen keuzes. De ene gebruikt een iets andere tint rood, de ander kiest een informeelere toon in teksten. Het resultaat?

Een merk dat overal anders uitziet. En dat kost vertrouwen bij je doelgroep.

Met een goede merkstijlgids voorkom je dat. De nieuwe designer weet precies:

  • Welke kleuren ze moet gebruiken (inclusief HEX-, RGB- en CMYK-codes)
  • Welke lettertypen horen bij koppen, bodytekst en accenten
  • Hoe je merk communiceert: formeel, vriendelijk, stoer, of juist zacht
  • Welke beeldstijl past: foto's, illustraties, iconen
  • Wat de no-gos zijn — dingen die je merk nooit doet

Stap 1: Deel de merkstijlgids vóór de eerste werkdag

Begin niet pas op maandagochtend om 9 uur. Stuur de merkstijlgids vóór de eerste werkdag op.

Geef de nieuwe designer de ruimte om er rustig doorheen te lezen. Zo komt ze alvast een beetje warm gerend binnen. Je hoeft niet alles in één keer te begrijpen.

Het gaat erom dat ze een eerste indruk krijgt van wie jij bent als merk. Denk aan het als het boeken van een hotelkamer: je kijkt even rond, raapt de highlights, en duikt later dieper in.

Stap 2: Loop de kernonderdelen samen door

Plan een kort overleg — twintig tot dertig minuten is vaak genoeg — waarin je de belangrijkste onderdelen bespreekt.

Kleurenpalette

Niet alles, maar wel de fundering: Laat zien welke primaire en secundaire kleuren je merk gebruikt. Leg uit waarom die kleuren zijn gekozen en wanneer welke kleur aan de beurt is. Bijvoorbeeld: "Dit diepblauw gebruiken we voor headers en CTA's, maar nooit voor achtergronden in grote vlakken."

Typografie

Laat de lettertypen zien in context. Niet alleen het lettertype zelf, maar ook de hiërarchie: hoe ziet een H1 eruit vergeleken met een H2?

Tone of voice

Wat is de standaard bodytekstgrootte? En wanneer gebruik je vetgedrukt versus normaal?

Dit is vaak het meest ondergewaardeerde onderdeel. Laat met concrete voorbeelden zien hoe je merk spreekt. Is het informeel ("Hey, leuk dat je erbij bent!") of juist zakelijk ("Welkom bij ons team")? Geef voorbeelden van zinnen die wél en niet passen bij je merk.

Stap 3: Geef een mini-opdracht om begrip te testen

Theorie is leuk, maar pas je het echt? Geef de nieuwe designer een kleine opdracht: ontwerp bijvoorbeeld een social media post of een e-mailbanner, gebruik alleen de merkstijlgids.

Zo zie je meteen of ze de richtlijnen begrijpt — en of de gids duidelijk genoeg is. Deze opdracht is ook een eye-opener voor jezelf.

Soms ontdek je dat bepaalde regels onduidelijk zijn, of dat er gaten zitten in je gids. Dat is waardevolle feedback.

Stap 4: Maak de merkstijlgids altijd toegankelijk

Een merkstijlgids die ergens verstopt zit in een map op de server, wordt niet gebruikt. Zorg ervoor dat deze makkelijk te vinden is.

Veel teams gebruiken daarvoor tools zoals Figma, Notion of een gedeelde Google Drive.

Het maakt niet uit waar, zolang iedereen er binnen seconden bij kan. Goede merkstijlgidsen van grote merken zoals Google, Spotify of IKEA zijn vaak openbaar inzichtelijk. Niet omdat ze alles delen, maar omdat transparantie over merkuitstraling juist kracht uitstraalt. Overweeg of iets vergelijkbaars voor jouw merk zinvol is.

Stap 5: Blijf het gesprek aangaan

Onboarding stopt niet na dag één. Plan na een week en na een maand een kort check-in.

Vraag: "Zijn er dingen in de merkstijlgids die onduidelijk zijn?" of "Mis je iets wat er nog niet in staat?" Een merkstijlgids is een levend document.

Merken veranderen, groeien, evolueren. Je gids moet meegroeien. Een nieuwe designer brengt vaak frisse ogen mee — en die nieuwe blik kan dingen blootleggen die jij over het hoofd ziet.

Wat als je nog geen merkstijlgids hebt?

Geen paniek. Maar zet het dan wel bovenaan je prioriteitenlijst.

Zonder merkstijlgids is onboarding een kwestie van hopen en wensen. Met een gids is het een gestructureerd proces waar iedereen voordeel van heeft. Zo kun je een designer soepel inwerken.

Documenteer je kleuren, lettertypen, tone of voice en beeldstijl. Zelfs een simpel document van vijf tot tien pagina's is beter dan niets.

Je kunt het later altijd uitbreiden.

De kracht van consistentie

Een merkstijlgids is geen beperking. Het is vrijheid binnen kaders.

Voor een nieuwe designer voelt het als een anker: ze weten waar ze aan toe zijn. En voor jou als merk hou je de controle over hoe je wordt gezien. De beste merken ter wereld — van Apple tot Patagonia — zijn herkenbaar omdat ze consequent zijn.

Niet omdat ze alles perfect doen, maar omdat ze nooit afwijken van hun kern.

En dat begint met een merkstijlgids die écht wordt gebruikt. Dus: zorg voor die gids, deel hem ruim vóór de start, en gebruik hem bij het onboarden van een nieuwe designer, en maak hem tot een levend onderdeel van je teamcultuur. Je nieuwe designer zal je dankbaar zijn — en je merk er beter van worden.


Lotte van Dijk
Lotte van Dijk
Expert in Duurzaam Visueel Ontwerp

Lotte helpt merken met een krachtige visuele identiteit en duurzaam design.

Meer over Merkstijlgidsen en designsystemen

Bekijk alle 127 artikelen in deze categorie.

Naar categorie →
Lees volgende
Wat is een merkstijlgids en waarom heeft elk productmerk er één nodig
Lees verder →