Merkstijlgidsen en designsystemen

De meest gemaakte fouten in merkstijlgidsen van kleine productmerken

Lotte van Dijk Lotte van Dijk
· · 5 min leestijd

Je hebt je eerste merkstijlgids af. Trots ervan. Maar stiekem weet je ook: het voelt niet helemaal goed.

Inhoudsopgave
  1. Fout 1: Te veel regels, te weinig richtlijnen
  2. Fout 2: Geen rekening houden met praktijkscenario's
  3. Fout 3: De tone of voice onvoldoende uitgewerkt
  4. Fout 4: De merkstijlgids niet updaten
  5. Fout 5: De merkstijlgids niet toegankelijk maken voor het team
  6. Fout 6: Geen duidelijke eigenaarschap en verantwoordelijkheid
  7. Conclusie: begin met minder, maar doe het goed

De merkstijlgids ziet er mooi uit, maar op de werkvloer wordt er nauwelijks gebruik van gemaakt. Geen paniek.

Dit probleem herken je zoals geen ander. En de goede nieuws? De meeste fouten zijn te voorkomen als je weet waar je op moet letten.

In dit artikel duiken we in de meest voorkomende fouten die kleine productmerken maken met hun merkstijlgids. Geen droge theorie, maar concrete voorbeelden en praktische tips die je meteen kunt toepassen.

Fout 1: Te veel regels, te weinig richtlijnen

Veel kleine merken maken hun merkstijlgids te volledig. Ze willen alles vastleggen: exacte kleuren, lettergroottes, afstanden, toepassingen.

En terwijl precisie goed is, leidt dit vaak tot een document dat niemand meer opent. Een merkstijlgids is geen juridisch contract. Het is een hulpmiddel dat je team helpt om consistent te werken.

Wat kun je beter doen?

Focus op de belangrijkste elementen: je kleurpalet, typografie, tone of voice en hoe je logo wordt toegepast.

  • Primaire en secundaire kleuren met exacte HEX-, RGB- en CMYK-waarden
  • Hoofdtype en eventueel een secundair type met duidelijke hiërarchie
  • Logo-gebruik: minimale grootte, beschermruimte en wat je niet mag doen
  • Tone of voice: hoe klinkt je merk in communicatie?

De rest kun je later altijd toevoegen. Begin met de basis. Documenteer minimaal de volgende onderdelen: Alles daarna is mooi meegenomen, maar niet essentieel voor een start.

Fout 2: Geen rekening houden met praktijkscenario's

Een veelgemaakte fout is het ontwerp van een merkstijlgids die alleen werkt op A4 of op scherm.

Maar jij als productmerk weet beter dan wie ook: je merk komt overal op terug. Op verpakkingen, social media, drukwerk, productlabels, en soms zelfs op kleine ruimtes zoals stickers of hangtags. Als je merkstijlgids geen rekening houdt met deze scenario's, loop je snel tegen problemen aan.

Test je merkstijlgids in de praktijk

Een logo dat mooi werkt op een website, kan onleesbaar worden op een kleine verpakking. Een kleur die perfect lijkt op je scherm, kan er heel anders uitzien op gedrukt materiaal.

  • Social media profiel- en postformaten
  • Verpakkingen in verschillende formaten
  • Drukwerk zoals visitekaartjes en briefpapier
  • Productlabels en hangtags

Voordat je je merkstijlgids definitief maakt, test je ontwerpen in de meest voorkomende toepassingen. Denk aan:

Door dit van te voren te testen, voorkom je verrassingen en zorgt je ervoor dat je merk overal consistent overkomt.

Fout 3: De tone of voice onvoldoende uitgewerkt

Veel merkstijlgidsen beperken zich tot het visuele. Kleuren, logo, typografie. Maar hoe jij als merk communiceert, is minstens zo belangrijk als hoe je eruitziet. Toch zien we dat kleine productmerken hier vaak te weinig aandacht aan besteden.

Stel: je hebt een ontwerpteam, een marketeer en iemand die klantenservice doet.

Maak tone van voice tastbaar

Zonder duidelijke richtlijnen over hoe jullie merk spreekt, krijg je drie verschillende stemmen. En dat merk je als klant.

  • Dit zeggen we: "We helpen je graag verder."
  • Dit zeggen we niet: "Uw aanvraag wordt in behandeling genomen."

Geen abstracte beschrijvingen, maar concrete voorbeelden. In plaats van "we zijn vriendelijk en benaderbaar", schrijf dan: Geef voorbeelden voor verschillende kanalen: e-mails, social media, verpakkingen, website.

Hoe klinkt je merk in een productbeschrijving versus een excuusmail? Dit soort details maken het verschil.

Fout 4: De merkstijlgids niet updaten

Een merkstijlgids is geen eenmalige investering. Het moet meegroeien met je merch. Toch zien we dat veel kleine productmerken hun merkstijlgids na de lancering nooit meer openen.

Je merk evolueert. Je breidt uit met nieuwe productlijnen, je richt je op nieuwe kanalen, of je merkpositie verschuift.

Plan een jaarlijkse check in

Als je merkstijlgids niet meegroeit, raakt het verouderd en verliest het zijn waarde. Zet in je agenda: elk jaar een merkstijlgids-check. Vraag jezelf af: Een kleine update per jaar houdt je merkstijlgids relevant en bruikbaar.

  • Zijn alle kleuren en typografie nog up-to-date?
  • Zijn er nieuwe toepassingen die nog niet gedocumenteerd zijn?
  • Is de tone of voice nog in lijn met hoe we communiceren?
  • Gebruikt het team de merkstijlgids nog?

Fout 5: De merkstijlgids niet toegankelijk maken voor het team

Je hebt een prachtige merkstijlgids gemaakt. Maar als je team het niet kan vinden, niet begrijpt, of niet wil gebruiken, is het waardeloos.

En dit gebeurder vaker dan je denkt. Veel merkstijlgidsen worden opgeslagen in een PDF die niemand opent.

Maak het makkelijk

Of ze zijn te complex, te lang, of te weinig praktisch. Het resultaat? Mensen improviseren. En improvisatie leidt tot inconsistentie. Zorg ervoor dat je merkstijlgids overal toegankelijk is. Denk aan: Hoe lager de drempel om de merkstijlgids te gebruiken, hoe vaker het daadwerkelijk wordt geraadpleegd.

  • Een online versie die je team altijd kan raadplegen
  • Een korte samenvatting of cheat sheet voor dagelijks gebruik
  • Templates voor veelgebruikte materialen (social media, presentaties, e-mails)

Fout 6: Geen duidelijke eigenaarschap en verantwoordelijkheid

Wie is verantwoordelijk voor het onderhoud van je merkstijlgids? Wie bepaalt of er wijzigingen worden doorgevoerd? Wie controleert of nieuwe materialen voldoen aan de richtlijnen?

Bij veel kleine productmerken is dit onduidelijk. En dat leidt tot een situatie waarin iedereen denkt dat het een ander doet.

Wijs een merkbeheerder aan

Terwijl niemand het doet. Het hoeft niet per se een fulltime functie te zijn.

Maar benoem wel iemand die verantwoordelijk is voor het onderhoud en de handhaving van de merkstijlgids. Dit kan je designer zijn, je marketeer, of zelfs jijzelf als eigenaar. Geef deze persoon ook de om aanpassingen voor te stellen en te communiceren naar het team. Zo houdt je merkstijlgids niet alleen inhoudelijk relevant, maar ook organisatorisch.

Conclusie: begin met minder, maar doe het goed

De meest gemaakte fouten in merkstijlgidsen van kleine productmerken komen terug op één ding: te veel willen, te snel. Je hoeft niet alles in één keer vast te leggen.

Begin met de basis, maak het praktisch, en zorg ervoor dat je team het ook daadwerkelijk gebruikt. Een goede merkstijlgids is geen statisch document. Het is een levend hulpmiddel dat meegroeit met je merk.

En als je die basis goed legt, heb je een stevige fundering om op te bouwen.

Dus neem die merkstijlgids er weer eens uit. Bekijk hem met frisse ogen. En vraag jezelf af: helpt dit mijn team om beter te werken? Zo niet, is het tijd om bij te stellen.


Lotte van Dijk
Lotte van Dijk
Expert in Duurzaam Visueel Ontwerp

Lotte helpt merken met een krachtige visuele identiteit en duurzaam design.

Meer over Merkstijlgidsen en designsystemen

Bekijk alle 127 artikelen in deze categorie.

Naar categorie →
Lees volgende
Wat is een merkstijlgids en waarom heeft elk productmerk er één nodig
Lees verder →